ओऽऽ रिल्लो [Oऽऽ Rillo]

ओऽऽऽ रिल्लो... तुङदुङ्गेको सृष्टियात्रा" मुन्धुमी चेतना, आदिवासी जीवनदर्शन र समकालीन मानवीय प्रश्नलाई हाक्पारेको गेय लयमा उनेर रचिएको खण्डकाव्य हो। यसका केन्द्रीय पात्र तुङदुङ्गे इतिहासका योद्धा मात्र होइनन्। उनी सृष्टिको रहस्य खोज्ने यात्री, प्रकृतिको भाषा सुन्ने चिन्तक र आफ्नै अन्तरात्मासँग युद्ध गर्ने मानव प्रतिनिधि हुन्। माटो, पानी, अग्नि, पवन र आकाशसँग संवाद गर्दै तुङदुङ्गे जीवन, न्याय, परम्परा, कानुन, युद्ध र विजयका अर्थ खोज्छन्। बाहिरी शत्रुमाथि विजय पाउनु मात्र पर्याप्त हुँदैन। मानिसले आफूभित्रको अहङ्कार, प्रतिशोध र अज्ञानलाई पनि जित्नुपर्छ भन्ने आत्मबोधसम्म उनको यात्रा पुग्छ। यस यात्रामा मुन्धुम विगतको बन्द ग्रन्थ होइन, वर्तमानलाई दिशा दिने जीवित ज्ञानका रूपमा प्रकट हुन्छ। काव्यमा आउने “ओऽऽऽ रिल्लो...” हाक्पारेको आदिम लोकपुकारले वन, नदी, पहाड, पुर्खा र भावी सन्तानलाई एउटै लयमा जोड्छ। सरल शब्द, प्रतीकात्मक विम्ब र दार्शनिक गहिराइले भरिएको यो कृति मानिसलाई पृथ्वीको मालिक होइन, सृष्टिको सहयात्री र सन्तानका रूपमा चिनाउँछ। यो तुङदुङ्गेको मात्र यात्रा होइन। आफ्नो मूल, मनुष्यत्व र भविष्य खोजिरहेका हामी सबैको साझा सृष्टियात्रा हो।